Dokument podróży dla cudzoziemca
Dokument podróży dla cudzoziemca (czasem nazywany „polskim dokumentem podróży dla cudzoziemca”) to specjalny dokument wydawany przez polskie organy dla osób, które nie mają lub nie mogą uzyskać właściwego dokumentu podróży ze swojego kraju.
Kto może ubiegać się o taki dokument?
Aby uzyskać dokument podróży dla cudzoziemca, zwykle muszą być spełnione dwa warunki równocześnie:
- Cudzoziemiec utracił swój dotychczasowy dokument podróży lub ten dokument został zniszczony, utracił ważność lub nie jest możliwe uzyskanie nowego dokumentu od kraju pochodzenia
- Posiada określony status pobytowy w Polsce, na przykład:
- zezwolenie na pobyt stały,
- zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE,
- ochrona uzupełniająca,
- zgoda na pobyt ze względów humanitarnych.
Od 1 stycznia 2023 r. wprowadzono też zmiany — obywatele Białorusi, którzy mają zezwolenie na pobyt czasowy wydane ze względów humanitarnych (art. 186 ust. 1 pkt 9), mogą ubiegać się o ten dokument.
Cechy i ważność dokumentu
- Dokument ten jest wydawany na okres 1 roku od daty wydania.
- W czasie swojej ważności uprawnia do wielokrotnego przekraczania granicy Polski.
- Posiadanie takiego dokumentu nie zwalnia cudzoziemca z obowiązku dążeń do uzyskania dokumentu podróży od kraju pochodzenia.
Rodzaje dokumentów podróży dla cudzoziemców
W praktyce funkcjonują dwa rodzaje:
| Typ dokumentu | Cel | Czas ważności | Kiedy się stosuje |
| Polski dokument podróży dla cudzoziemca | Dokument zastępczy dla osoby z legalnym statusem pobytowym, która nie ma lub nie może uzyskać dokumentu własnego kraju | 1 rok | Gdy cudzoziemiec spełnia warunki statusu pobytowego oraz utracił paszport / nie może uzyskać innego dokumentu |
| Tymczasowy polski dokument podróży dla cudzoziemca | Dokument jednorazowy konieczny np. do opuszczenia terytorium Polski | do 7 dni | Gdy cudzoziemiec nie ma dokumentu podróży, musi opuścić Polskę i nie może uzyskać nowego dokumentu kraju pochodzenia |
Tymczasowy dokument nie daje pełnych praw jak dokument standardowy — zwykle służy do opuszczenia Polski lub do powrotu, jeżeli sytuacja na to pozwala.
Jak złożyć wniosek? (krok po kroku)
Poniżej opis procedury — dobrze jest uwzględnić ten schemat na stronie jako przewodnik dla użytkowników.
Krok 1: Przygotuj komplet dokumentów
Do wniosku należy dołączyć m.in.:
- wypełniony formularz wniosku o wydanie lub wymianę dokumentu,
- dwie aktualne fotografie biometryczne (35 × 45 mm, kolorowe, wykonane w ciągu ostatnich 6 miesięcy, na jasnym tle)
- dokument podróży lub inny dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo cudzoziemca (oryginał i kopia)
- kopia karty pobytu (jeśli dotyczy)
- dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku (np. że nie można uzyskać dokumentu podróży od kraju pochodzenia)
- potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej
W przypadku brakujących dokumentów urząd może wezwać cudzoziemca do uzupełnienia w ciągu co najmniej 7 dni.
Krok 2: Złożenie wniosku
- Wniosek składa się zwykle osobiście w urzędzie wojewódzkim właściwym dla miejsca pobytu cudzoziemca.
- W niektórych przypadkach możliwe jest złożenie przez pocztę (np. w czasie stanu epidemii) — ale trzeba zwrócić uwagę na instrukcje konkretnego urzędu.
- Wniosek można też złożyć za pośrednictwem uprawnionego pełnomocnika, jeśli prawo na to pozwala.
- W przypadku małoletnich to rodzice lub opiekunowie składają wniosek w ich imieniu.
Krok 3: Odbiór dokumentu
- Dokument należy odebrać osobiście — urząd zwykle wymaga obecności osoby, której dotyczy dokument.
- W przypadku małoletnich często konieczna jest obecność dziecka (gdy ma ukończone 6 lat) przy odbiorze.
- Przy odbiorze należy przedstawić ważny dokument tożsamości lub poprzedni dokument (jeśli istnieje).
Opłaty i kary
Koszty wydania lub wymiany dokumentu mogą się różnić w zależności od sytuacji. Oto orientacyjne stawki:
- 350 PLN — standardowa opłata za wydanie lub wymianę dokumentu podróży dla cudzoziemca.
- 700 PLN — przy pierwszej zawinionej utracie lub zniszczeniu dokumentu.
- 1 050 PLN — przy kolejnej zawinionej utracie lub zniszczeniu.
- 50 PLN — opłata za wydanie tymczasowego dokumentu podróży (do 7 dni).
- W niektórych przypadkach możliwe są ulgi 50% opłaty (np. dla cudzoziemców w trudnej sytuacji materialnej, małoletnich poniżej 16 roku życia).
Wymiana dokumentu – kiedy i jak?
Cudzoziemiec jest zobowiązany do wymiany dokumentu podróży, gdy:
- zmienią się dane identyfikacyjne (np. nazwisko)
- zmieni się wygląd w stopniu utrudniającym identyfikację
- dokument zostanie uszkodzony
- dokument zostanie utracony
Wymiana powinna być dokonana w ciągu 14 dni od dni, w którym zaszła przyczyna wymiany.