Zmiany w Kodeksie pracy: umowy zlecenia i działalność gospodarcza wliczane do stażu pracy
Prezydent RP podpisał ustawę przygotowaną przez MRPiPS, która umożliwia wliczanie do stażu pracy okresów z umów zleceń, prowadzenia działalności gospodarczej i innych form zatrudnienia objętych składkami ZUS.
Celem tej zmiany jest wyrównanie szans w dostępie do świadczeń pracowniczych — np. prawa do dłuższego urlopu, dodatku stażowego czy nagród jubileuszowych. Zmiany obejmą też stanowiska wymagające konkretnego doświadczenia zawodowego.
Nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. w sektorze publicznym, a w sektorze prywatnym 6 miesięcy po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Co dokładnie się zmienia?
Zgodnie z propozycją nowelizacji, do stażu pracy będą zaliczane m.in.:
- okresy prowadzenia działalności gospodarczej,
- wykonywanie pracy na podstawie umów zlecenia, umów o świadczenie usług, umów agencyjnych,
- czas zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem (jeśli w tym czasie opłacane są składki),
- członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych, spółdzielniach kółek rolniczych,
- udokumentowane zatrudnienie za granicą (innego rodzaju niż zatrudnienie na umowę o pracę).
Warto podkreślić: umowy o dzieło nie będą wliczane do stażu, jeśli w danym okresie nie były opłacane obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne.
Wsteczność nowych przepisów
Nowe regulacje mają działać wstecz — czyli osoby, które wcześniej pracowały na umowach zlecenia lub prowadziły działalność i opłacały składki, będą mogły doliczyć te okresy do nowego stażu pracy.
Zakres, od którego da się „cofnąć się w czasie”, nie został jeszcze wyraźnie sprecyzowany w projekcie ustawy — kluczowym warunkiem jest udokumentowanie tych okresów (np. poprzez dokumenty ZUS, zaświadczenia, dowody opłacenia składek).
Jakie korzyści przyniosą zmiany?
- Większy wymiar urlopu
Pracownik z dodatkowymi latach „stażu” może szybciej osiągnąć próg uprawniający do 26 dni urlopu (zamiast 20). Na przykład: osoba z 7 letnim „etatowym” stażem + 4 lata pracy na zleceniu może po zmianach mieć pełne prawo do 26 dni urlopu. - Wyższy dodatek stażowy / większe uprawnienia
Dłuższy staż wpływa na dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe, okres wypowiedzenia, odprawy czy możliwości awansu. - Równość dla różnych form zatrudnienia
Dotychczas osoby pracujące wiele lat na umowach cywilnoprawnych były de facto dyskryminowane względem tych na umowach o pracę — zmiana likwiduje takie nierówności. - Ułatwienia w rekrutacji do pracy publicznej
Nowe okresy będą również uznawane przy naborach publicznych — co może zwiększyć konkurencyjność kandydatów o doświadczenie nieetatowe.
Dokumentacja i potwierdzenie okresów
ZUS będzie wydawać zaświadczenia dotyczące okresów pracy, które były objęte składkami. Dla okresów, które nie były zgłoszone do ZUS (np. praca umowna bez składek, działalność nieformalna), osoba będzie musiała przedstawić własne dowody (rachunki, faktury, umowy, wyciągi bankowe).
Dla kogo to będzie istotne?
- Pracownicy na umowach cywilnoprawnych (zlecenie, usługowe, agencyjne)
- Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą / samozatrudnione
- Ci, którzy łączą kilka form zatrudnienia w czasie kariery zawodowej
- Kandydaci do pracy w sektorze publicznym, gdzie wymagany jest konkretny staż
- Osoby, które pracowały część kariery za granicą i mogą udokumentować ten okres
Na co zwrócić uwagę
Gromadź dokumenty działalności i umów zleceń
Osoby, które prowadziły działalność lub pracowały na umowach cywilnoprawnych, powinny już teraz zebrać wszelką dokumentację — umowy, faktury, wyciągi bankowe, potwierdzenia opłacenia składek — by mieć podstawę do ich uwzględnienia w stażu po zmianach.
Sprawdź, które okresy były objęte składkami ZUS
ZUS dysponuje danymi od 1999 r. — jeśli w okresie prowadzenia działalności były odprowadzane składki, ZUS może wydać zaświadczenie.
W przypadku rekrutacji publicznej — składaj pełną dokumentację
Przy naborze do instytucji publicznych po zmianie przepisów warto od razu wykazać wszystkie udokumentowane okresy, by były uwzględnione.
Nowe przepisy o wliczaniu umów zleceń i działalności gospodarczej do stażu pracy to jedna z największych zmian w prawie pracy ostatnich lat. Ujednolica ona zasady traktowania różnych form zatrudnienia i przywraca elementarną sprawiedliwość.
Dzięki tej reformie tysiące osób, które przez lata pracowały na zleceniu, kontrakcie B2B lub prowadziły własną działalność, zyskają równe prawa – m.in. dłuższy urlop, dodatek stażowy czy prawo do nagrody jubileuszowej. Dla wielu to realna poprawa sytuacji zawodowej i finansowej.
Warto już teraz przygotować się do zmian – zebrać dokumentację, potwierdzenia z ZUS, umowy i faktury, aby móc bez problemu udokumentować cały okres aktywności zawodowej.